Materiał edukacyjny. Tekst nie zastępuje diagnozy ani indywidualnej konsultacji ze specjalistą.
Atak paniki to nagły epizod bardzo silnego lęku, któremu często towarzyszą intensywne objawy fizyczne. Osoba może mieć poczucie, że traci kontrolę, zemdleje albo że dzieje się coś zagrażającego życiu.
Jakie objawy mogą wystąpić?
Do częstych objawów należą przyspieszone bicie serca, duszność, zawroty głowy, drżenie, pocenie się, ucisk lub ból w klatce piersiowej, nudności, mrowienie oraz poczucie odrealnienia.
Podobne objawy mogą występować także w problemach somatycznych. Pierwszego silnego epizodu – zwłaszcza z bólem w klatce piersiowej, omdleniem lub nietypowymi objawami – nie należy automatycznie uznawać za panikę. W razie wątpliwości potrzebna jest ocena medyczna.
Co robić w trakcie ataku paniki?
NHS zaleca, aby – jeśli jest to bezpieczne – pozostać w miejscu, oddychać powoli i głęboko oraz przypominać sobie, że napad minie. Można skupić uwagę na elementach otoczenia: nazwać pięć rzeczy, które widzisz, cztery, których możesz dotknąć, trzy, które słyszysz.
Celem nie jest „pokonanie” ataku siłą, ale zmniejszenie dodatkowego strachu przed samymi objawami.
Co po ataku?
Po ustąpieniu objawów warto dać sobie czas na uspokojenie i zastanowić się, w jakiej sytuacji pojawił się napad. Jeśli napady się powtarzają lub zaczynasz unikać miejsc z obawy przed kolejnym, skonsultuj się z psychologiem, psychoterapeutą lub psychiatrą.
Czy da się leczyć napady paniki?
Tak. W leczeniu zaburzeń lękowych stosuje się skuteczne interwencje psychologiczne, w tym terapię poznawczo-behawioralną. W niektórych przypadkach lekarz może również rozważyć farmakoterapię.
Najczęstsze pytania
Ile trwa atak paniki?
Najbardziej intensywna faza zwykle narasta szybko, ale czas odczuwania objawów jest indywidualny.
Czy atak paniki jest niebezpieczny?
Objawy mogą być bardzo silne. Jeśli nie masz pewności, czy to panika, szczególnie przy pierwszym epizodzie lub nietypowych objawach, warto skorzystać z pomocy medycznej.
Czy można mieć atak paniki bez konkretnej przyczyny?
Tak, napad może pojawić się niespodziewanie. Powtarzające się napady wymagają oceny specjalisty.
Gdzie szukać pomocy w nagłej sytuacji?
Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, zadzwoń pod numer 112 lub 999 albo zgłoś się do najbliższego SOR-u lub izby przyjęć. Dzieci i młodzież mogą skorzystać z bezpłatnego, anonimowego telefonu zaufania 116 111, działającego całodobowo.
Źródła i dalsza lektura
Więcej materiałów znajdziesz w sekcji Wiedza Fundacji Droga do Gwiazd.