Materiał edukacyjny. Tekst nie zastępuje diagnozy ani indywidualnej konsultacji ze specjalistą.
Gdy widzimy, że ktoś bliski przestaje sobie radzić, często pojawia się bezradność: boimy się powiedzieć coś niewłaściwego albo przeciwnie – próbujemy natychmiast naprawić całą sytuację. Najbardziej pomocne są zwykle obecność, konkret i uważność na bezpieczeństwo.
Powiedz, co zauważasz
Możesz zacząć: „martwię się, bo od kilku tygodni prawie nie śpisz i wycofałeś się ze wszystkich spotkań”. Unikaj ocen typu „przesadzasz” lub „musisz się ogarnąć”.
Zapytaj, czego potrzebuje
Nie zakładaj, że wiesz. Jedna osoba potrzebuje rozmowy, inna pomocy w umówieniu wizyty, jeszcze inna towarzystwa w codziennych czynnościach. Pytanie „co byłoby dziś dla ciebie najbardziej pomocne?” daje przestrzeń bez narzucania.
Pomagaj konkretnie
W kryzysie nawet proste zadania bywają przytłaczające. Możesz zaoferować wspólne znalezienie placówki, telefon, dojazd na wizytę, zakupy czy załatwienie jednej pilnej sprawy.
Reaguj na zagrożenie
Jeśli osoba mówi o samobójstwie, ma plan zrobienia sobie krzywdy, jest silnie zdezorientowana albo zachowuje się w sposób zagrażający bezpieczeństwu, potrzebna jest pilna pomoc. Dzwoń pod 112 lub 999 albo zgłoś się z nią do miejsca udzielającego pomocy w trybie nagłym.
Najczęstsze pytania
Czy powinienem obiecać, że nikomu nie powiem?
Nie, jeśli chodzi o zagrożenie życia lub zdrowia. Bezpieczeństwo ma pierwszeństwo przed obietnicą zachowania tajemnicy.
Czy mogę zadzwonić po pomoc, jeśli osoba nie chce?
W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy szukać pilnej pomocy, nawet jeśli osoba protestuje.
Czy wspierający też może się wypalić?
Tak. Warto dzielić odpowiedzialność z innymi bliskimi i specjalistami, zamiast stawać się jedynym źródłem pomocy.
Gdzie szukać pomocy w nagłej sytuacji?
Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, zadzwoń pod numer 112 lub 999 albo zgłoś się do najbliższego SOR-u lub izby przyjęć. Dzieci i młodzież mogą skorzystać z bezpłatnego, anonimowego telefonu zaufania 116 111, działającego całodobowo.
Źródła i dalsza lektura
- Pacjent.gov.pl – Pierwsze objawy kryzysu psychicznego
- Ministerstwo Zdrowia – Centra Zdrowia Psychicznego
Więcej materiałów znajdziesz w sekcji Wiedza Fundacji Droga do Gwiazd.